“ސްލީޕް އޯވަރ”ގެ ސަގާފަތް: ބެލެނިވެރިން ވިސްނަންޖެހޭ ކަމެއް!

ކުޑަކުދިންގެ މެދުގައި ވަރަށް މަގުބޫލު އަދި އެކުދިން އެކަމަކަށް އެންމެ އިންތިޒާރުކުރާ އެއް ކަމަކީ ރައްޓެހިންގެ ގޭގޭގައި ނިދަން ދިއުން ނުވަތަ “ސްލީޕް އޯވަރ” އެވެ. މިއީ އެކުވެރިކަން ބަދަހިކޮށް، މަޖާ ވަގުތުތަކެއް ހޭދަކުރުމަށް ލިބޭ ފުރުސަތެކެވެ. މިހާރުގެ ކުޑަކުދިން ބަލާ އެކި ވީޑިއޯތަކާއި ވާހަކަތަކުގައި ހާއްސަކޮށް ޔޫރަޕްގެ ގައުުތަކުގައި މިފަދަ “ކޮންސެޕްޓްތައް” ވަރަށް ބޮޑަށް ޕްރޮމޯޓްކޮށްފައި ވެސް ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް، ޒިންމާދާރު ބެލެނިވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މިކަމާ މެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލަންޖެހެއެވެ. ޒަމާން ބަދަލުވެ، މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި ފޮރުވިފައިވާ ނުރައްކާތައް އިތުރުވަމުންދާ މިންވަރަށް ބަލާއިރު، ސްލީޕް އޯވަރއަށް ކުދިން ފޮނުވުމަކީ އެކުދިންގެ ރައްކާތެރިކަމަށް އެޅޭ ވަރަށް ބޮޑު ހުރަހެއް ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ. މި މަޒުމޫނުގައި މި ބަލާލަނީ މިކަމުގައި ހުރި ނުރައްކާތަކާއި، މައިންބަފައިން މިކަމަށް ސަމާލުވާންޖެހޭ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަށެވެ.

ޖިންސީ ގޯނާ އާއި ޖިސްމާނީ ރައްކާތެރިކަން

މިއީ ދައްކަން އެންމެ އުނދަގޫ، ނަމަވެސް އެންމެ ބިރުވެރި ހަގީގަތެވެ. ކުއްޖަކު ރޭގަނޑު ނިދާފައި އޮންނަ ވަގުތަކީ އެކުއްޖާގެ ޙިއްސުތައް ނިދިފައިވާ، އަދި އަމިއްލަ ނަފްސު ދިފާޢުކުރުމުގެ ބާރު އެންމެ ކުޑަ ވަގުތެވެ. ތިބާގެ ކުއްޖާ އެހެން ގެއަކަށް ފޮނުވާއިރު، އެގޭގައި އުޅޭ ރަހުމަތްތެރިޔާގެ މައިންބަފައިންނަށް ތިބާ އިތުބާރު ކޮށްފާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އެގޭގައި އިތުރަށް އުޅެނީ ކޮން ބައެއްކަން ކަށަވަރު ކުރެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟ އެގޭގައި އުޅޭ ބޮޑެތި ފިރިހެން ކުދިން، ޒިޔާރަތްކުރާ ތިމާގެ މީހުން، ނުވަތަ ގޭގައި ގެންގުޅޭ މީހުންގެ ފަރާތުން ކުއްޖާއަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލަކަށް ގެރެންޓީއެއް ނުދެވޭނެއެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ ގިނަ މީހުންނަކީ އެކުދިން ދަންނަ، އަދި އާއިލާއިން އިތުބާރުކުރާ މީހުންނެވެ. މިފަދަ ހިތާމަވެރި ހާދިސާއެއް ހިނގުމަށް “ސްލީޕް އޯވަރ” އަކީ މަގުފަހިވާ މާހައުލެކެވެ.

އާއިލީ އުސޫލުތަކާއި ތަރުބިއްޔަތު ފުށުއެރުން

ކޮންމެ ގެއަކީވެސް ތަފާތު މާހައުލެކެވެ. ތިބާގެ ގޭގައި ގެންގުޅޭ އުސޫލުތަކާއި ހަމަތައް، ތިބާގެ ދަރިފުޅުދާ ރަހުމަތްތެރިޔާގެ ގޭގައި ނުހުރެދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް:

• ސްކްރީން ޓައިމް އަދި އިންޓަނެޓް: ތިބާގެ ގޭގައި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވިފައިވާ އިންޓަނެޓް، އެގޭގައި ހުޅުވާލެވިފައި އޮވެދާނެއެވެ. އުމުރާ ނުގުޅޭ ފިލްމު ބެލުމާއި، ނުރައްކާތެރި ވީޑިއޯ ގޭމް ކުޅުމުގެ ފުރުސަތު އެގޭގައި އޮވެދާނެއެވެ.

• ބަހުރުވަ: ގޭތެރޭގައި ދެކެވޭ ވާހަކަތަކާއި ބޭނުންކުރާ ބަސްތައް ތަފާތުވެދާނެއެވެ.

• ދީނީ ކަންތައްތައް: ނަމާދުކުރުމާއި އެހެނިހެން ދީނީ ކަންކަމަށް ދޭ ސަމާލުކަން ކުޑަވެދާނެއެވެ.

އެހެން ބައެއްގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ކުއްޖާ ހުންނައިރު، ތިބާ ބޭނުންވާ ގޮތަށް ކުއްޖާގެ އަހްލާގީ މިންގަނޑުތައް ހިފެހެއްޓުމަކީ ނާދިރު ކަމެކެވެ.

ނިދުމުގެ ނިޒާމު ގެއްލި، ސިއްހަތަށް އަސަރުކުރުން:

“ސްލީޕް އޯވަރ” އެއްގެ އެންމެ ބޮޑު މަގުސަދަކަށް ކުދިން ހަދަނީ ނުނިދާ ތިބުމެވެ. މުޅި ރޭގަނޑު ކަހަލަ ގޮތަކަށް ސަކަރާތް ޖެހުމާއި، ކެއުމާއި ވާހަކަ ދެއްކުމުގައި ހޭދަކުރެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ އަރާމު ނުލިބި، ޖެހިގެން އަންނަ ދުވަހު ކުއްޖާ ހުންނާނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވަރުބަލިވެފައެވެ. ނިދި ހަމައަށް ނުލިބުމަކީ ކުއްޖާގެ މިޒާޖު ގޯސްވެ، ރުޅިގަދަވެ، އަދި ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވާ ކަމެކެވެ. އެއްރޭގެ މަޖަލަކަށްޓަކައި ކުއްޖާގެ ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ގުރުބާން ކުރުމަކީ ބުއްދިވެރި ކަމެއް ނޫނެވެ.

ގަނާކުރުމާއި  އެކަހެރިވުން

ގިނަ ކުދިން އެއްތަންވެ ރޭގަނޑު ހޭދަކުރާ ވަގުތުތަކުގައި، ބޮޑެތި މީހުންގެ ލޯތައް އެކުދިންނަށް އަމާޒުވެފައި ނުހުންނަ ވަގުތުތަކުގައި ގަނާކުރުމުގެ އަމަލުތައް ހިނގުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. ގުރޫޕް ހެދުމާއި، ވަކި ކުއްޖަކު ބާކީކޮށްލުމާއި، އެކުއްޖާއަށް މަލާމާތްކުރުން ފަދަ ކަންކަން މިފަދަ ރޭރޭ ހިނގައެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު މަޖަލަކަށް ހަދައިގެން ކުރާ ގޯނާތައް ހައްދުފަހަނަޅައި ގޮސް، ކުދިންނަށް ނަފްސާނީ ގޮތުން އަސަރުކުރާ ހިސާބަށް ދެއެވެ. ރައްކާތެރި މާހައުލެއް ކަމަށް ހީކޮށް ދާ ތަނެއްގައި، ކުއްޖާ ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައި ރޭގަނޑު ހޭދަކުރަން ޖެހިދާނެއެވެ.

ކުއްޖާގެ ނުތަނަވަސްކަމާއި ބިރު

ކޮންމެ ކުއްޖަކީވެސް ތަފާތު ކުއްޖެކެވެ. ބައެއް ކުދިންނަކީ ރޭގަނޑު ނިދާފައި އޮންނައިރު ކުޑަކަމުދެވޭ ކުދިންނެވެ. ނުވަތަ އަނދިރިދެކެ ބިރުގަންނަ ކުދިންނެވެ. އަމިއްލަ ގޭގައި މިއީ މައްސަލައަކަށް ނުވިޔަސް، އެހެން ގެއެއްގައި މިފަދަ ކަމެއް ދިމާވެއްޖެ ނަމަ އެކުއްޖާ ލަދުގަނެ، ނަފްސާނީ ގޮތުން ބޮޑު އަސަރެއް ކޮށްފާނެއެވެ. އަދި މަންމަ އާއި ބައްޕަ ކައިރީގައި ނެތުމުން ކުރެވޭ “ހޯމް ސިކް” އިޙްސާސާ އެކު، ގެއަށް ދާން ބޭނުންވިޔަސް އެވާހަކަ ބުނަން ނުކެރިފައި އޮންނަން ޖެހިދާނެއެވެ.

ހައްލަކީ ކޮބާ؟

މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ބަލާއިރު، އެހެން ގެއެއްގައި ރޭގަނޑު ހޭދަކުރަން ނުފޮނުވުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ކުދިން މުޅިން މާޔޫސްކޮށްލުމުގެ ބަދަލުގައި ގެންގުޅެވިދާނެ މޮޅު ގޮތްތައް އެބަހުއްޓެވެ.

ލޭޓް-އޯވަރ: މިއީ ކުދިންނަށް އެކުވެރިންގެ ގޭގައި ރޭގަނޑު ލަސްވަންދެން (މިސާލަކަށް 10 ނުވަތަ 11 ޖަހަންދެން) ކުޅެން ތިބުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމެވެ. އެކަމަކު ނިދާގަޑި ޖެހުމުން،ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން ގެއަށް އަންނާނީއެވެ. އޭރުން ކުދިންނަށް މަޖާކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުނީއެވެ. އަދި ރައްކާތެރިކަމާ އެކު އަމިއްލަ އެނދުގައި ނިދުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް ލިބުނީއެވެ.

ކުއްޖާ ރުޅި އައިސްދާނެތީ ނުވަތަ އެހެން މައިންބަފައިން ހިތްހަމަނުޖެހިދާނެތީ ޖެހިލުން ނުވާށެވެ. ބެލެނިވެރިކަމަކީ ހިތްހަމަޖައްސައިދިނުމަށްވުރެ ބޮޑަށް، ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދީ ޒިންމާ ނެގުމެވެ. ސްލީޕް އޯވަރއަށް “ނޫނެކޭ” ބުނުމަކީ ލޯތްބާއެކު އެޅޭ ފިޔަވަޅެކެވެ. މާދަމާ ދިމާވެދާނެ ހިތާމަވެރި ހާދިސާއަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި، މިއަދު އެޅޭ އެންމެ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅަކީ ކުދިން ރޭގަނޑު ނިދަން އަމިއްލަ ގެއަށް ގެނައުމެވެ.